اروپايي ها هنگامي كه حق ايران براي غني سازي اورانيوم را در ازاي حمايت محدود آمريكا از تلاشهاي ديپلماتيك اتحاديه اروپا ناديده گرفتند، به شكست محكوم شدند.
اما حق ايران براي غني سازي اورانيوم در پيمان منع گسترش سلاحهاي هسته اي تضمين شده و اقدام ايران در تعليق فعاليت هاي مربوط به غني سازي اورانيوم اقدامي داوطلبانه و غيرالزام آور است.
اوايل آوريل اتحاديه اروپا پيشنهاد ايران براي برچيدن برنامه صنعتي غني سازيش و تنها نگه داشتن تعدادي محدود سانتريفوژ تحت نظارت بازرسان آژانس اتمي را رد كرد. اين اقدام به دليل عدم اعتقاد به عيني بودن پيشنهاد ايران يا توانايي بازرسان آژانس براي اطمينان از نقض نكردن تعهدات ايران نبود بلكه به دليل نگراني از رويارويي با واشنگتن بود زيرا دولت بوش اعلام كرده بود با هرگونه توافق كه به ايران اجازه دستيابي به چرخه سوخت هسته اي را بدهد، مخالف است.
«جرج بوش»، رئيس جمهوري آمريكا در 82 آوريل 2005 گفت آمريكا به اين نتيجه رسيده است كه «ما نمي توانيم در مورد غني سازي اورانيوم به ايرانيها اعتماد كنيم. نبايد به آنها اجازه داده شود اورانيوم را غني كنند.»
به گزارش فايننشال تايمز، اتحاديه اروپا در ماه آگوست و همزمان با انتخاب محمود احمدي نژاد به عنوان رئيس جمهوري ايران، «پيشنهاد توخالي» را به اين كشور ارائه كردند و در آن حق ايران براي غني سازي اورانيوم را به رسميت نشناختند و تضمين هاي امنيتي تنها اروپا و نه آمريكا را در ازاي امتيازهاي ايران ارائه دادند.
اما درحالي كه اتحاديه اروپا از مسئوليت هاي بين المللي خود شانه خالي مي كند، بن بست هسته اي ايران از حالت جلوگيري از توليد و اشاعه سلاحهاي اتمي فراتر مي رود. اكنون اعتبار اروپا به عنوان نيرويي كه با سياست هاي بين المللي اش شناخته مي شود، در خطر است.
راهبرد خروج اتحاديه اروپا شكست خورد و اروپاييها اكنون بايد راه حلي قابل قبول با واشنگتن بيابند كه مغاير با حقوق به رسميت شناخته شده در پيمان منع گسترش تسليحات هسته اي نباشد.
به نوشته اين روزنامه، بايد با به رسميت شناختن اينكه اقدامات ايران و امتيازهاي غرب تنها مي تواند تا زمان تلفيق شدن دوام بياورد، بايد در مذاكرات تقارن ايجاد شود.
به نوشته اين روزنامه، به جاي درخواست از ايران براي دست كشيدن دائم از غني سازي در ازاي تضمين غيردائم دسترسي به سوخت توسط اتحاديه اروپا، بايد از ايران خواسته شود برنامه غني سازي اورانيوم را تا زماني كه اتحاديه اروپا و آمريكا به ارائه تضمين هاي امنيتي و دسترسي ايران به سوخت هسته اي ادامه دهند، به حال تعليق درآورد.
در همين حال، وزراي خارجه كشورهاي عضو اتحاديه اروپا پس از پايان تعطيلات تابستاني خود در نشست دو روزه كه امروز آغاز مي شود، از ايران مي خواهند به مذاكرات هسته اي خود با سه كشور اروپايي ادامه دهد.
به گزارش فارس به نقل از خبرگزاري آسوشيتدپرس از بروكسل، در اين نشست كه «جك استرا»، وزير امورخارجه انگليس و رئيس دوره اي اتحاديه اروپا ميزباني آن را برعهده دارد، از ايران درخواست مي شود براي جلوگيري از ارجاع به شوراي امنيت سازمان ملل به مذاكرات با سه كشور اروپايي بازگردد.
يك ديپلمات انگليسي گفت سه كشور فرانسه، آلمان و انگليس متعهد شده اند با تهديد به ارجاع ايران به شوراي امنيت سازمان ملل در نشست شوراي حكام آژانس بين المللي انرژي اتمي در 19 سپتامبر شركت كنند.
ديپلماتها در بروكسل گفتند آنها در مورد اظهارات جدي مذاكره كنندگان ايران نگران نيستند و معتقدند تهران هنوز حاضر به مذاكره با اتحاديه اروپا است.